JSON (JavaScript Object Notation) Nedir?

JSON (JavaScript Object Notation) Nedir?

30 Kasım 2020 Pazartesi zporsdata.com Yazılım 193 Görüntülenme

JSON nedir?


JSON (JavaScript Object Notation – JavaScript Nesne Notasyonu) XML alternatifi olarak ortaya çıkan bir yapıdır ve XML'e göre daha hafif bir veri yapısına sahiptir. 

Bir JSON nesnesinin iki adet çekirdek elementi mevcuttur: Anahtarlar (keys) ve Değerler (values).

  • Anahtarlar (key) : Tırnak işaretleri ("") arasında string değerler olmalıdır
  • Değerler (value) : Geçerli bir JSON veri tipidir. Dizin, dizi, nesne, boole değeri, rakam ya da boş değer şeklinde olabilir. 


JSON Değer Tipleri

  • Dize (string) : Genellikle bir kelime oluşturan birkaç düz metin karakterlerinden meydana gelir.
  • Boolean : Doğru (true) ya da Yanlış (false) şeklinde tanımlanabilir.
  • Sayı (integer) : Sayısal değerler alabilir
  • Nesne (object) : Bir nesne tanımlanabilir
  • Dizi (array): Değerler dizisi şeklinde tanımlanabilir


Bir JSON nesnesi { } küme parantezleriyle başlar ve biter. İçinde iki veya daha fazla anahtar/değer çiftlerine sahip olabilir ve bu ikisini bir virgül ile ayırır. Bu sırada, her bir anahtardan sonra değerden ayrıştırmak için iki nokta üst üste gelir.


JSON, JavaScript'ten türetilmiş olmasına rağmen, yerel olarak veya çoğu büyük programlama dilinde kitaplıklar aracılığıyla desteklenir. JSON, yalnızca değil, genel olarak web istemcileri ve web sunucuları arasında bilgi alışverişinde bulunmak için de kullanılır. 


JSON mı XML mi?

  • JSON, XML’e göre daha küçük ve hızlıdır.
  • JSON okunabilirlik açısından daha kolay ve anlaşılabilirdir.
  • JSON, XML gibi geliştirilebilir bir yapıya sahip değildir.
  • JSON, XML’e göre daha az tekrar demektir.


JSON, son yıllardaki yazılım alanındaki genişlemeler ve gelişmeler sayesinde daha fazla kullanım alanı elde etmiştir. JSON kullanım kolaylığı, kolay anlaşılır olması ve daha hafif bir yapıya sahip olmasından dolayı XML'e göre daha fazla tercih edilmektedir. Bu tercih artışından dolayı bir çok servis ya da yazılım içeriğinde JSON konusundaki işleme yardımcıları oldukça fazladır. JSON, bir çok web uygulaması ve bir çok yazılım dili JSON konusunda destek sunmakta ve projelerinizde önemli ölçüde kolaylık sağlamaktadır. Bu yüzden XML'e göre JSON bir çok alanda daha fazla kullanılmakta ve tercih edilmektedir. JSON yapısını işlemek XML'e göre daha kolaydır, çünkü JavaScript'ten türetilen bir format olmasından dolayı bir çok yazılım dilinde kolayca kullanılabilen bir yapısı vardır. XML dili, JSON'a göre çoğu alanda kütüphane ihtiyaçları doğurmaktadır. 


JSON'un popülaritesi, birçok veritabanı tarafından yerel JSON desteğiyle sonuçlandı. PostgreSQL ve MySQL gibi ilişkisel veritabanları artık JSON verilerini depolamak ve sorgulamak için yerel destekle birlikte geliyor. MongoDB ve Neo4j gibi NoSQL veritabanları da JSON'u destekler, ancak MongoDB perde arkasında biraz değiştirilmiş, ikili bir JSON sürümü kullanır.


JSON Örnek:


{
  "array": [
    1,
    2,
    3
  ],
  "boolean": true,
  "color": "mavi",
  "null": null,
  "number": 123,
  "object": {
    "a": "b",
    "c": "d"
  },
  "string": "ZporsData Spor Verileri API"
}


XML Örnek:


<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<root>
  <arrays>
    <array>1</array>
    <array>2</array>
    <array>3</array>
  </arrays>
  <boolean>true</boolean>
  <color>mavi</color>
  <null/>
  <number>123</number>
  <object>
    <a>b</a>
    <c>d</c>
  </object>
  <string>ZporsData Spor Verileri API</string>
</root>



.JSON dosyaları

JSON verileri ".json" dosya uzantısıyla biten dosyalarda da saklanabilemektedir. JSON dosyaları insanlar tarafından düz bir metin olarak kolayca oluşturabilmesi ve okuyabilmesi konusunda oldukça avantajlıdır. Bu dosyalar kolay okunabilmesinin yanısıra kolayca paylaşımını da sağlayabilirsiniz ve herhangi bir risk barındırmaz. 


Neden JSON kullanmalıyım?

Makalede açıklamış olduğumuz detayları inceleyerek bu sorunun cevabını sizlerde çok rahatlıkla verebilirsiniz. Tekrar değerlendirme yapmamız gerekirse; JSON, yapısal olarak kullanım kolaylığı ve anlaşılabilir olması en büyük tercih sebeplerindendir. JSON son yıllarda daha fazla kullanım alanı elde ettiği için artık herkesin alıştığı bir dil olarak karşımıza çıkmaktadır. 2000'lerin başlarına gidecek olursak bir web sitesinin veri ihtiyaçlarını karşılarken bu verileri çok farklı yapılarda sayfalara yazdırmak ve HTML çıktıları almak zorunda kalıyorduk. Gerekli / Gereksiz yazı ayrımı yapmadan tüm veriyi yazdırarak istemciye iletiyorduk ve sonrasında oldukça yavaş çalışan yapılarla karşılaşıyorduk. JSON gibi dillerin kullanım alanları bu zaman içerisinde genişletildiği için artık bu tarz verileri filtreleyerek ihtiyaca uygun şekillendirebiliyor ve bu şekilde projelerimize dahil edebiliyoruz. Sayfa yenilemelerine gerek kalmadan veri tasarrufu yaparak JSON veri yapısını kullanarak bir çok veriyi işleyebilmekte ve sunabilmekteyiz. Bir çok yazılım dilinde JSON yapısının kullanımı oldukça basit olması ve front-end olarak tabir edilen tarafta da gerektiğinde kolayca kullanılabilmesinden dolayı JSON kullanmak her zaman sizi projelerinizde iş yükünüzü hafifletecektir. 



Sonuç olarak...


JSON veri yapısını kullanmak için sizin yapmanız gereken ayrıştırma aşamasıdır. Bu ayrıştırma aşaması çalışmış olduğunuz programlama diline göre değişmektedir. Fakat programlama dilinin değişmesi kullanım kolaylığını değiştirmemektedir. JSON veri yapısını her program dilinde kolayca ayrıştırabilir, işleyebilir ve kullanabilirsiniz.